Chain of Events At University Before Rohit Vemula’s Suicide

Posted Posted in Articles, News


We feel greatly saddened to report the unfortunate suicide committed by one of our research scholar, Mr. Rohit Vemula, working for Ph.D. in Centre for Knowledge Culture and Innovation Studies.  He was one of the five students who were asked to vacate hostel due on account of an incident that took place at night of 3rd and 4th August 2015. Incidentally, all five of them are Dalit students. It all happened when there was an alleged attack by a group of students in one of the hostels, on a student by name, Mr. Susheel Kumar, School of Humanities.

Mr. Susheel Kumar, the then President of the ABVP Unit on campus, was allegedly attacked by a group of students belonging to Ambedkar Students’ Association (ASA) during that intervening night. The Proctorial Board of University had inquired into the matter and submitted an interim report before talking to victim and a final report after talking to victim. When an Executive council (EC) approved the punishment to expel five students (including Mr. Rohit Vemula), the ASA students did not allow university administration to function for two days consecutively forcing the then in-charge Vice-Chancellor, Prof. R.P. Sharma, to withdraw the order; however, with a condition that the matter will be looked into afresh.

Accordingly, a committee was constituted by Prof. Sharma but the committee replied back, after Prof. Appa Rao took over the charge as the Vice-Chancellor at end of September 2015, indicating that recommendations of the statutory bodies like Proctorial Board and Executive Council cannot be reviewed by such a committee.

Meanwhile, Mr. Susheel Kumar’s (victim) mother filed a case in the High Court and it was repeatedly asking the University Legal Counsel to inform the action taken on recommendations of Proctorial Board. In the middle of November 2015, the High Court had ordered the University Legal Counsel to submit the action taken report with a few days’ deadline. Otherwise, the Judge was taking matter seriously. The University had a meeting of Deans and Administrative Officers of University in which Controller of Examinations, Chief Warden and Dean of Students’ Welfare (DSW) were also a part. It was decided that in given circumstances, an EC Sub-committee headed by Senior most Professor on EC as chairperson will examine the matter and submit recommendations.

Since none of the EC members were from Dalit community, we had requested the Dean of Students’ Welfare (Prof. P. Prakash Babu) to be part of EC Sub-committee. He is also a statutory officer of the university. We had also asked the Chief Proctor and others to give inputs to committee. The committee had very short time as deadline was approaching fast.

The EC Sub-committee, after fairly long deliberations and after consulting University security and local Police Officers, upheld the recommendations of the Proctorial Board and recommended to EC that the said five students be awarded punishment as recommended earlier.

At the full EC meeting which was held on 27 November 2015, the VC proposed to EC to be a bit lenient because the recommended punishment will deprive students of scholarships to continue Ph.D. after one semester expulsion recommended by the Proctorial Board. As Chairman of EC, the VC had taken DSW into confidence, and reduced the scale of punishment to benefit students. The full EC agreed to VC’s proposal to be lenient but as a regular practice followed in university for several years, it was indicated that these students will be permitted in respective schools/departments/centres, library and academic meetings but not in the hostel, administration and public places on campus as part of groups.

The decision of EC was submitted in writing to university legal counsel. It was communicated to students, after the said EC minutes were approved by members. First, the minutes were posted on university website and later the formal orders were issued to students concerned.

The chief warden communicated the same to students around 20th December 2015 and asked them to vacate the hostel. He had double-locked the rooms wherever required and submitted a report to university. The DSW was in touch with students.

Subsequently, on behalf of students, there was a group of students who met the VC and demanded revocation of hostel suspension as they felt it was a ‘social boycott’. They were linking this punishment to letter from the Hon’ble Minister, Sri Bandaru Dattatreya (enquiring about the August 3/4, 2015 night incident) forwarded by MHRD. It was adequately explained to students that the letter received from MHRD or the minister’s letter had no influence whatsoever on said EC decision.

Later, all five expelled students from hostel, moved to Hon’ble High Court seeking stay on hostel suspension. The Hon’ble High Court Judge observed that this petition be heard together with the one which was already in front of court on the same matter (filed by Susheel’s mother) and posted it for January 19, 2016. We understood the matter, therefore, as sub judice. Further, it was felt that the earlier decision of EC in September 2015 was already reviewed by EC on a letter given by the students. Hence, the decision of EC, this time as Appellate Authority, can only be reviewed by the court was our opinion and maintained the same in our discussions with the students.

the five students suspended from the hostels were eligible for fellowships. Two of them get regular JRF/SRF with HRA eligibility and other three were getting non-NET fellowship. In fact, one Mr. Sunkanna, School of Humanities, among these five students, has even submitted his thesis after August 2015.

On Jan 03, 2016, these students decided to protest as ‘Sleep in Open’ at the shopping complex of university. They erected a small tent and started sleeping at there. Three of them were found sleeping at shopping complex.

The DSW was regularly discussing with these students and counseling them to have patience to know the court’s decision in this regard. Meanwhile, a student JAC, including the students’ union represented by SFI, was building pressure on the university. On 13th January 2016, when regular VC was away, the members of the JAC closed down the administration building and did not allow employees to enter it.

They demanded that the regular VC should come, revoke suspension and then only they will agree. The VC advanced his return journey and reached the campus on January 13th night (cancelling appointments in Delhi) and called for a meeting of EC members, senior deans and DSW on 14th January 2016 morning on the course of action to be taken. It was decided that there will be an oral appeal, followed by a written appeal to the students to allow the administration to function. However, in the event the students did not listen, the university would take help from police to allow university to function. However, the class work was not affected on 13th and 14th January 2016.

On January 14th morning, by 12.20 pm or so, they allowed employees to get in after we issued a written appeal and sent our security officer to local police station seeking formal help. Subsequently, the VC talked to representatives of JAC along with president of the students’ union for about 2 hours and explained the position. It was repeatedly appealed to JAC members that they should wait for court’s decision on a matter that was sub judice.

The expelled students were not part of this JAC. The expelled students continued to sleep in the tent. On Sunday morning, January 17, 2016, it was realized that the JAC erected a tent and was planning to announce some form of hunger strike. The VC, registrar, DSW and other senior faculty members discussed the matter and were planning to speak to students once again to avoid hunger strike.

All of a sudden at 7 pm on 17th January 2016, the sad news broke out and campus was disturbed. The suicide note left behind the deceased had no mention about this hostel expulsion. The deputy commissioner of police of area suggested that the Chief Proctor, DSW and the VC should move out of campus with family.

The rest of events on the campus in this regard have been reported regularly by print and electronic media on 18th and 19th January 2016.

The matter was supposed to come up on 19th January 2016 in the High Court and somehow it did not come up today. At present, we do not know when the matter will come up next.

Further, the MHRD has sent a two-member fact finding committee to university to interact with stakeholders and report back to ministry. The committee has started its interactions on the campus.

This university had earlier resolved critical issues and this issue also needs to be resolved through discussions with university administration. The vice-chancellor has, therefore, appealed to everyone in university to allow regular class work to be taken up immediately especially when there is a tight academic schedule to complete in the shortened semester. The senior teachers at university are willing to pave way for discussions on matters concerning this incident with administration.

రోహిత్ : నిజా నిజాలు నిగ్గుతేలాలి!

Posted Posted in Articles, News


రోహిత్ది సైద్ధాంతికంగా ఉన్నత భావాలు గల వ్యక్తిత్వం. ఏబీవీపీతో వివాదాస్పద సంఘటన క్యాంప్సకే పరిమితం కావాలని, చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకుందామని తన మిత్రులకు సూచించాడు. తానే స్వయంగా ఏబీవీపీ నాయకుడు సుశీల్ కుమార్కు ఇదే విషయాన్ని ప్రతిపాదించాడు కూడా. ఇది నచ్చని ఏఎ్సఏ నాయకులు దీన్ని ఒక రాజకీయ అంశంగా, జాతీయస్థాయికి తీసుకెళ్ళాలని కులవాదంతో దీన్ని కొనసాగించాలని తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని కూడా రోహిత్ వ్యతిరేకించాడు. అంశాలు రోహిత్ సూసైడ్ నోట్ను విశ్లేషిస్తే అవగతమౌతుంది.

హైదరాబాద్‌ సెంట్రల్‌ యూనివర్సిటీ విద్యార్థి రోహిత్‌ వేముల ఆత్మహత్య అందిరినీ కలచివేసిన సంఘటన. అతని కుటుంబానికి ప్రతి ఒక్కరు అండగా నిలబడాల్సిన సమయం ఇది. మనోధైర్యాన్ని కల్పించాల్సిన బాధ్యత కూడా మనపై వుంది. ఈ సంఘటన పూర్వాపరాలను పరిశీలించని వారు ఒకే కోణంలో విషయాన్ని పదే పదే ప్రస్తావించడం బాధాకరం. విద్యాలయాల్లో ముఖ్యంగా యూనివర్సిటీ క్యాంప్‌సలలో విద్యార్థి సంఘాల మధ్య, భావజాలాల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు ఉండడం సహజం. కాని కొంత కాలం నుంచి విద్యార్థి సంఘాల పేరిట జరుగుతున్న విపరీత పరిణామాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.

కులాల పేరుతో, మతాల పేరుతో విచ్ఛిన్నకర రాజకీయాలు జరుగుతున్నాయి. ఇలాంటి రాజకీయాలు చేస్తున్న వ్యక్తులు, సంఘాలు కులాల ముసుగు తగిలించుకొని రాజ్యాంగ నిర్మాత బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ పేరు పెట్టుకొని ఆయా కులాలకు చెందిన గొప్ప వ్యక్తులను కించపరిచే విధంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. కుల రహిత, సమసమాజ నిర్మాణం కోసం కలలు గని, దళిత, బలహీన వర్గాల అభ్యున్నతి కోసం రిజర్వేషన్‌ వ్యవస్థను తీసుకొచ్చి అంబేద్కర్‌ దేశ ప్రజలందరికి ఆరాధ్యుడయ్యాడు. అలాంటి మహనీయులు ఎప్పుడూ కూడా ఇలాంటి రాజకీయాలను దరిచేరనీయలేదు. కులం పునాదులపై ఒక నీతిని గాని, ఒక జాతిని గాని నిర్మించలేమని అంబేద్కర్‌ చెప్పాడు. మరి ఇప్పుడు మహనీయుల పేర్లతో సంఘాలుగా ఏర్పడి ముంబై పేలుళ్లు జరిపి, అమాయక ప్రజల ప్రాణాలు బలిగొన్న యాకూబ్‌ మెమన్‌ లాంటి తీవ్రవాదికి అనుకూలంగా మాట్లాడడం సమర్థనీయమా!

ముంబైలో పేలుళ్లు జరిపి నిండు ప్రాణాలు బలిగొన్న కేసులో నిందితుడు యాకూబ్‌ మెమన్‌ను దోషిగా నిర్ధారించి భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఉరిశిక్ష ఖరారు చేసింది. ఆ శిక్షను కోర్టులు అమలు చేయడం, దేశ ప్రజలు హర్షించడం జరిగిపోయాయి. కాని సెంట్రల్‌ యూనివర్సిటీలో మాత్రం యాకూబ్‌ మెనన్‌ ఉరి శిక్షను వ్యతిరేకిస్తూ ర్యాలీలు తీయడం జరిగింది. ముంబైపై చేసిన దాడులు సమర్థించే విధంగా యాకూబ్‌ మెమన్‌ ఆత్మ శాంతి కోరుతూ ‘‘నమాజ్‌-ఎ-జనాజ’’ పేరుతో అంబేద్కర్‌ స్టూడెంట్స్‌ అసోసియేషన్‌ నార్త్‌ క్యాంప్‌సలో బ్యానర్‌తో ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు. ఆ సందర్భంగా ‘‘ఒక్క యాకూబ్‌ మెమన్‌ను చంపేస్తే ఇంటికొక యాకూబ్‌ మెమన్‌ పుట్టుకొస్తాడు’’ అంటూ చేసిన ప్రదర్శనలు వివాదానికి మూల కారణం.

ఏబీవీపీ విద్యార్థులు ఆ వ్యాఖ్యలను ఖండిస్తూ ఫేస్‌బుక్‌లో పోస్ట్‌ చేయడం జరిగింది. ఇది చూసిన ఏఎ్‌సఏ నాయకులు సుశీల్‌ కుమార్‌ అనే ఏబీవీపీ నాయకుని రూమ్‌కు వెళ్ళి చితకబాది తప్పైందంటూ క్షమాపణ ఉత్తరం రాయాలని భయపెట్టి క్షమాపణ ఉత్తరం రాయించుకోవడం జరిగింది. తీవ్ర గాయాలపాలైన సుశీల్‌ కుమార్‌ను మదీనగూడలోని అర్చన హాస్పిటల్‌కు తీసుకెళ్ళగా పేగులు, కిడ్నీలకు తీవ్ర గాయాలైనట్లు డాక్టర్లు నిర్ధారించారు. ఆ రోజు దాడిలో మరణానికి చేరువైన సుశీల్‌ పది రోజుల తరువాత చావు నుంచి బయటపడ్డాడు. నిజానిజాలను తెలుసుకునేందుకు అధ్యాపకులతో ఏర్పడిన కమిటీ ఏఎ్‌సఏ విద్యార్థుల దాడులను తప్పుపడుతూ ఒక సెమిస్టర్‌ పాటు సస్పెన్షన్‌ విధించింది. సస్పెన్షన్‌కు గురి అయిన విద్యార్థులు ఆందోళన బాట పట్టగా యూనివర్సిటీ యాజమాన్యం సస్పెన్షన్‌ సడలించి తరగతుల హాజరుకు అనుమతించింది. హాస్టల్‌కు, ఎన్నికలకు దూరంగా వుండాలని షరతు విధించింది. గత 15 ఏళ్ళలో హెచ్‌సీయూలో దాదాపు 30 మందికి పైగా విద్యార్థుల్ని సస్పెండ్‌ చేయడం జరిగింది. పరిపాలనా కార్యకలాపాల్లో భాగంగా ఇటువంటి క్రమశిక్షణ చర్యల తీసుకోవడం సాధారణమైన అంశమే. అయినప్పటికీ సస్పెండ్‌ అయిన విద్యార్థులు హైకోర్టును ఆశ్రయించగా ఈ నెల 18న వాదనలు వినాల్సి వుంది.

అందుకు ఒక రోజు ముందే దురదృష్టవశాత్తు (17వ తేదీన) రోహిత్‌ ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. మొత్తం ఈ ఘటనల నేపథ్యంలో ఏఎ్‌సఏ నాయకులు, రోహిత్‌ మధ్య పలుసార్లు బేధాభిప్రాయాలు నెలకొన్నాయి. రోహిత్‌ది సైద్ధాంతికంగా ఉన్నత భావాలు గల వ్యక్తిత్వం. ఈ సంఘటన క్యాంప్‌సకే పరిమితం కావాలని, చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకుందామని తన మిత్రులకు సూచించాడు. తానే స్వయంగా ఏబీవీపీ నాయకుడు సుశీల్‌ కుమార్‌కు ఇదే విషయాన్ని ప్రతిపాదించాడు కూడా. ఇది నచ్చని ఏఎ్‌సఏ నాయకులు దీన్ని ఒక రాజకీయ అంశంగా, జాతీయస్థాయికి తీసుకెళ్ళాలని కులవాదంతో దీన్ని కొనసాగించాలని తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని కూడా రోహిత్‌ వ్యతిరేకించాడు. ఈ అంశాలు రోహిత్‌ సూసైడ్‌ నోట్‌ను విశ్లేషిస్తే అవగతమౌతుంది. ‘‘నా శరీరానికి మనసుకు మధ్య దూరం రోజు రోజుకు పెరుగుతుంది’’ అన్న రోహిత్‌ మాటలు మానసికంగా తాను ఈ పరిణామాల పట్ల పడుతున్న సంఘర్షణను తేటతెల్లం చేస్తాయి. అంతేకాక ‘‘నా చావుకు ఎవ్వరూ కారణం కాదు, నా శత్రువులు కూడా కారణం కాదు’’ అంటూ రాసాడు. ‘‘నా శవయాత్ర చాలా నిశ్శబ్దంగా జరగాలి’’ అన్న రోహిత్‌ మాటలు అతడు ఏం కోరుకుంటున్నాడో స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

జరిగిన సంఘటనలు ఇలా ఉంటే, ఏబీవీపీ నాయకుడు సుశీల్‌ కుమార్‌పై దాడి జరిగినప్పుడు ఎమ్మెల్సీ రామ్‌చందర్‌ రావు పరామర్శించి, యూనివర్సిటీ ఇంచార్జ్‌ వీసీ శర్మను కలిసి వివరాలు తెలుసుకోవడం జరిగింది. కమిటి వేసామని, ఆ కమిటీ నివేదిక ప్రకారం నడుచుకుంటామని అప్పటి వీసీ చెప్పడం జరిగింది. తరువాత కొంతమంది విద్యార్థులు కేంద్ర మంత్రి దత్తాత్రేయను కలిసి యూనివర్సిటీ ఘటనల గురించి వినతి పత్రం అందించగా ఆ వినతి పత్రాన్ని యధావిధిగా ఆగస్టు 17న హెచ్‌.ఆర్‌.డి. మంత్రిత్వ శాఖకు పంపించడం జరిగింది. తిరిగి దత్తాత్రేయ రాసిన ఉత్తరానికి ప్రత్యుత్తరం డిసెంబర్‌ 27, 2015న హెచ్‌సీయూకు చేరింది. అప్పటికే అంటే సెప్టెంబర్‌ 8, 2015న విద్యార్థులపై క్రమశిక్షణా చర్యల్లో భాగంగా సస్పెండ్‌ చేయడం జరిగింది. దత్తాత్రేయ ఉత్తరంలో ఎక్కడా కూడా ఏ విద్యార్థి పేరుగాని, తీసుకోవలసిన చర్యలుగాని పేర్కొనలేదు. దత్తాత్రేయను ఎందుకు ఈ వివాదంలోకి లాగుతున్నారో ఇప్పటికీ అర్థంకాని విషయం. ఈ విషయం జరుగుతున్న క్రమంలో ఎమ్మెల్సీ రామ్‌చందర్‌రావుతో మందక్రిష్ణ మాదిగ, జస్టిస్‌ బి.చంద్రకుమార్‌, మాల మహానాడు తెలంగాణ అధ్యక్షులు మాట్లాడి సమస్య పరిష్కారం దిశగా ప్రయత్నించడం జరిగింది. గతంలో ఎనిమిది మంది దళిత విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకున్నప్పుడు మాట కూడా మాట్లాడని రాహుల్‌ గాంధీ, నేడు ఏకంగా హెచ్‌సీయూకి వచ్చి దీనినో జాతీయ రాజకీయ వివాదంగా మార్చడం వెనుక రాజకీయ కుట్ర వుంది. కాంగ్రెస్‌ పార్టీ నాయకుడు, మాజీ ఎంపీ అయిన సిరిసిల్ల రాజయ్య కోడలు సారిక తన పిల్లలతో సహా ఆత్మహత్య చేసుకుంటే ఈ రోజువరకు కూడా పరామర్శించని కాంగ్రెస్‌ పార్టీ, రాహుల్‌ గాంధీలది అవకాశవాద రాజకీయం కాదా! టీఆర్‌ఎస్‌ పార్టీ నాయకురాలు కవిత హైదరాబాదులోనే వున్నా కూడా హెచ్‌సీయూలో ఎనిమిది మంది దళిత విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకున్నప్పుడు స్పందించలేదు.

జీహెచ్‌ఎంసీ ఎన్నికల్లో ఓట్ల కోసమే ఈ శవరాజకీయాలు చేస్తున్నారనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. మొన్నటివరకు అసహనం పేరుతో రాజకీయ పబ్బం గడిపిన కమ్యూనిస్టు మేధావులకు హెచ్‌సీయూ వివాదంతో మళ్ళీ పని దొరికింది. కులం ముసుగులో ఏం చేసినా చెల్లుతుందనే ధోరణి ఏ దళిత వాదానికి నిదర్శనం? పథకం ప్రకారం తన మరణంతో పబ్బం గడుపుకుంటున్న రాజకీయ నాయకులను చూసి రోహిత్‌ ఆత్మ మరింత క్షోభిస్తుంది. వీళ్ళ చేస్తున్న రాజకీయాలు రోహిత్‌ మరణ వాంగ్మూలానికి విరుద్ధం. రోహిత వెనుకబడిన వర్గానికి చెందిన విద్యార్థి అయినప్పటికీ అతని మరణం తరువాత కూడా దళితుడంటూ ప్రచారం చేయడం గమనించాల్సిన విషయం. దేశ భద్రతకు సవాలుగా మారుతున్న ఉగ్రవాదానికి ఊతమిచ్చే చర్యల్ని ఖండించాల్సిన రాజకీయ పార్టీలు, రాజకీయ అవకాశవాదానికి దిగడం ప్రమాదకరం. ఇలాంటి కార్యకలాపాలకు యూనివర్సిటీలు వేదికలు కావడం మరింత ప్రమాదకరం. రోహిత్‌ తన మరణంతో ఈ అస్తిత్వవాదానికి తెర లేపాడు. తను మరణించి ఈ దుశ్చర్యలను ప్రపంచానికి తెలియజెప్పాడు. భావజాలాలకు, రాజకీయ అవకాశవాదాలకు మధ్య వున్న సున్నితమైన సరిహద్దుల్ని విద్యార్థి మేధావులు గుర్తెరగాల్సిన అవసరాన్ని తన మరణ శాసనంతో లిఖించాడు రోహిత్‌. రోహిత్‌ తల్లిదండ్రుల్ని ఓదార్చి ఆదుకోవాల్సిన సమయంలో శవ రాజకీయాలు చేయడం, వారిని మరింత బాధపెట్టడమే అవుతుంది.

దొంతగాని వీరబాబు 

రీసెర్చ్స్కాలర్‌, ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ

మంచికోసం ఓ మార్పు అదే సంక్రాంతి

Posted Posted in Articles, News


అంద‌రూ బాగుండాలి. అంతా మంచే జ‌ర‌గాలి అనేది ప్ర‌తి ఒక్క‌రి ఆశ‌. గ‌త కొంత‌కాలంగా ఎన్నో ఆటుపోట్లు, మ‌రెన్నో విప‌త్క‌ర ప‌రిస్థితుల మధ్య భ‌యంతో గ‌డిపిన రైత‌న్న పంట‌చేతికొచ్చి సేద‌తీరే స‌మ‌య‌మిది.  ప్ర‌క్రుతికి చీర క‌ట్టిన‌ట్లు ఉండే పంట‌ను చూస్తూ , అభ్యుద‌య‌పు సూర్యోద‌యాన్ని ఆస్వాదిస్తూ రైత‌న్న సంక్రాంతి పండుగ చేసుకుంటున్నాడు. అస‌లు సంక్రాంతి అంటే ఏంటో తెలుసా!! చ‌ల్ల‌ని గాలుల న‌డుమ‌, ప‌చ్చ‌నిపైరుల‌తో ప్ర‌తీ ఊరు, ప్ర‌తీ ఇల్లూ ధాన్య‌పు రాశుల‌తో ఆనందంతో ఉండ‌గా..వారి ముఖాల్లో సంతోషం క‌నిపిస్తుంటే గంగిరెద్దుల విన్యాసాలు, హ‌రిదాసు చేసే భ‌జ‌న చ‌ప్పుళ్లు, జంగ‌ర‌దేవ‌ర‌ల మాట‌ల మూట‌లు, వివిధ వేషాల‌తో హాస్యాన్ని పండించే ప‌గ‌టి వేష‌గాల్లు…మా ఇంటికి రండీ అని స్వాగ‌తించ‌డానికి అనేక మెలిక‌ల రంగ‌వ‌ళ్లిక‌ల‌తో రంగుల‌తో శోభాయ‌మానంగా మెరిసే ముగ్గులు. వాటిపైన పువ్వులు పూచాయా అన్న‌ట్లు ఉండే గొబ్బెమ్మ‌లు. వాటి చుట్లూ న్రుత్యం చేసే అమ్మాయిలు..గాలిప‌టాల‌తో సంద‌డి చేసే అబ్బాయిలు..పకోడి పందాలు..భోగిమంట‌లు…బొమ్మ‌ల కొలువులు అబ్బో ఒక‌టా రెండా ఇలా ఎన్నెన్నో శోభాయ‌మానంగా క‌నిపిస్తుంది సంక్రాంతి. అంద‌రూ సంతోషాల‌తో ఉంటూ ప్ర‌తి ఇల్లు హ‌రివిల్లులా మారితే అదే అస‌లైన సంక్రాంతి.

సంక్రాంతి అంటే సంక్ర‌మ‌ణం అని అర్థం. అంటే మార్పు చెంద‌డం. సంవత్స‌రానికి ప‌న్నెండు సంక్రాంతులు ఉంటాయి. అయితే ముఖ్యంగా రెండు సంక్రాంతుల‌ను మాత్ర‌మే ప‌రిగ‌ణంలోకి తీసుకుంటారు. వాటిలో ఒక‌టి మ‌క‌ర సంక్రాంతి, రెండోది వేస‌వి కాలంలో వ‌చ్చేక‌ర్క సంక్రాంతి.  సూర్య‌డు మ‌క‌ర రాశిలో ప్ర‌వేశించ‌డాన్నేమ‌క‌ర సంక్ర‌మ‌ణం అంటారు. ఇలా ప్ర‌తి నెల మారుతూనే ఉంటాయి. రాశి మారిన ప్ర‌తి సారి దాన్ని సంక్రాంతి అనే అంటారు. ఈ మార్పు కార‌ణంగానే మ‌న జీవితాల పాల‌న‌, పోష‌ణ  జ‌రుగుతున్నాయి. ఈ క‌ద‌లిక ఆగిన‌ట్ల‌యితే మ‌నం అనేది కూడా ఆగిపోతుంది. ఈ భావ‌న అర్థం చేసుకోవాల‌నేది కూడా సంక్రాంతి పండుగ‌లో అంత‌రార్థం.

ఈరోజు ఎంతో ప్రాముఖ్య‌త సంత‌రించుకుంది. ఈ మాసంలో సూర్యుడు ఉత్త‌రాయ‌ణ ప‌థంలోకి ప‌య‌న‌మ‌వుతాడు. అందుకే ఈరోజు నుంచి స్వ‌ర్గ ద్వారాలు తెరిచే ఉంటాయ‌ని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. పంట చేతికొచ్చిన ఆనందంలో రైతన్నల కళ్ళల్లో విరిసే కోటి కాంతులతో, అనందాల కోలాహలంతో, ఈ పండుగను మూడు   రోజులుగా చేసుకోవడం ఎప్పటినుంచో వస్తున్న ఆచారం. అందుకే దీనిని పెద్ద పండుగా అని కూడా పిలుస్తారు, మూడు రోజుల పండగలో మొదటిగా భోగి, త‌ర్వాత సంక్రాంతి, ఆ త‌ర్వాత క‌నుమ‌గా జ‌రుపుకుంటారు. కొన్ని చోట్ల నాలుగోరోజు ముక్క‌నుమ అని కూడా జ‌రుపుకుంటారు. మొదటి రోజు భూమికి పూజ చేస్తారు. రెండ‌వ రోజున పండుగ‌ను ఇంట్లోవారు జ‌రుపుకుంటే మూడోరోజు పాడి ప‌శువులను అందంగా అలంక‌రించి పండుగ చేసుకుంటారు. మ‌న సంస్ర్కుతిలో ప్ర‌క్రుతికి ప్రాముఖ్యం ఇవ్వ‌బ‌డింది. ఎందుకంటే ప్ర‌క్రుతి లేనిదే మ‌నం లేము. ఈ గొప్ప భావ‌న‌ని ప్ర‌జ‌ల‌కు క‌లిగించ‌డానికి ఆచారం పేరుతో చేసుకునే ప్ర‌ముఖ పండుగే సంక్రాంతి.

భోగ భాగ్యాలను ఇచ్చే భోగి. 

మూడురోజుల్లో మొద‌టి రోజును భోగి అంటాఉ. ఉద‌యాన్నే లేచి ఇంట్లోని పాత వ‌స్తువులన్నింటినీ స‌మ‌కూర్చుకుని, కొత్త వాటితో నిత్య నూత‌న జీవితం ఆరంభించ‌డానికి గుర్తుగా వాటిని భోగి మంట‌ల్లో వేస్తారు. ఇక సాయంత్రం వేళ బొమ్మ‌ల కొలువు పెట్టి ఉల్లాసంగా ఆడుతూ పాడుతూ గ‌డుపుతారు. ఇంట్లో చిన్న పిల్ల‌లుంటే  అంద‌రూ క‌లిసి రేగిపళ్ళు, శనగలు, పూలు, చెరుకుగడలు, మరియు కొన్ని నాణాలను కొత్త బట్టలు వేసుకున్న పిల్లలపై ఆశీర్వాద సూచకంగా కుమ్మరించి దిష్టి తొలగిస్తారు. తెలంగాణా ప్రాంతంలో స‌కినాలు అనే పిండి వంట‌ను చేసుకుంటారు.

మకర సంక్రాంతి

రెండవ రోజు, అసలైన పండుగ రోజు సంక్రాంతి. ఈరోజు తెల్ల‌వారు జామునే లేచి ఇంటిని అలంక‌రించి కొత్త బ‌ట్ట‌లువేసుకుని బంధుమిత్రులంద‌రితో క‌లిసి సంతోషంగా గ‌డుపుతారు. మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే సంక్రాంతి రోజులలో మనం చూసే ఇంకో సుందర దృశ్యం గంగిరెద్దులను ఆడించే గంగిరెద్దులవారు. చక్కగా అలంకరించిన గంగిరెద్దులను ఇంటింటికీ తిప్పుతూ, డోలు, సన్నాయి రాగాలకు అనుగుణంగా వాటిచేత చేయించే నృత్యాలు చూడటానికి చాలా రమణీయంగా ఉంటాయి. ఆ గంగిరెద్దులు మనము ఇచ్చే కానుకలను స్వీకరిస్తున్నట్లుగా తలలు ఊపుతూ ధన్యవాదాలు తెలుపుతున్నట్లు మోకాళ్ళ మీద వంగటం వంటి విద్యలు వాటికి నేర్పిస్తారు. అయ్యగారికి దండం పెట్టు, అమ్మగారికి దండం పెట్టు అంటూ గంగిరెద్దుల వాళ్ళు సందడి చేస్తారు. మరో ఆనందమైన, అలరించే విషయం  ఈ రోజున “హరిలో రంగ హరీ” అంటూ కంచు గజ్జెలు ఘల్లుఘల్లుమనగా చిందులు త్రొక్కుతూ, చేతుల్లో చిరుతలు కొడుతూ కోడిగుడ్డు లాంటి బోడి తలపై రాగి అక్షయపాత్ర కదలకుండా హరిదాసు ప్రత్యక్షమై సందడి చేస్తాడు. పిల్లలు గాలిపటాలు ఎగరవేస్తూ సరదాగా గడుపుతారు. రథం ముగ్గు, రంగ వల్లులతో ఇంటి ముంగిళ్ళు కళకళలాడతాయి. అయితే ఈ రోజున పితృదేవతలకు తర్పణాలు వదులుతారు. ప్రతీ సంక్రమణానికీ పితృతర్పణాలు ఇవ్వాలి. కాని మిగిలిన పదకొండు సంక్రమణాలకు ఇవ్వక పోయినా, ఈ మకర సంక్రమణానికి మాత్రం తప్పకుండా పితృ తర్పణాలు ఇస్తారు. మ‌హారాష్ట్ర , తెలంగాణాలోని కొన్ని ప్రాంతాల‌లో ఈరోజు గౌరీదేవి పూజ చేసి, నువ్వుల‌తో చేసిన ల‌డ్డూల‌ను నైవేద్యంగా పెడుతారు. ముత్త‌యిదువుల‌ని పిలిచి వారికి బ‌హుమ‌తుల‌తో పాటు నువ్వుల ల‌డ్డూల‌ను తినిపించి, తీపి తినితీయ‌గా మాట్లాడు..నువ్వులు తిని ముత్త‌యిదువుగా ఆరోగ్యంగా ఉండూ అంటూ దీవిస్తారు.

చివరిదైన కనుమ రోజు. 

ఇళ్ళన్నీ అందమైన ముగ్గులతో శోభిస్తూ, అందరికి ఆనందాన్ని పంచే పండుగను ఘనంగా సాగనంపేందుకు రథం ముగ్గు తాడును మరొక ఇంటి వారి ముగ్గుతో కలుపుతూ అందరూ ఒకరికి ఒకరు తోడుంటూ కలసి సహజీవనం సాగించాలని అందరూ కోరుకుంటారు, ఈరోజు ఆడపిల్లలకు ప్రత్యేకమైన రోజు, ఈరోజు ఆడ పిల్లలందరు, గొబ్బెమ్మలు పెడతారు, గొబ్బెమ్మ అంటే గోపి+బొమ్మ, అంటే కృష్ణుని భక్తురాళ్ళు అని అర్థం, వీటి చుట్టూ తిరుగుతూ పాటలుపాడుతూ నృత్యం చేస్తూ కృష్ణ భక్తి తమకూ కలగాలని ప్రార్ధిస్తుంటారు. క‌నుమ రోజు ప్ర‌యాణం చేయ‌రు.

ఇలా మూడు రోజుల పాటు శోభాయమానంగా జ‌రుపుకునే పండుగ నేడు కాంక్రీటు జీవ‌న విధానంకి అల‌వాట ప‌డి సంక్రాంతిలోని కాంతి త‌గ్గిస్తున్నాం. ఆనాటి కాలంనాటి గంగిరెద్దులు, హ‌రిదాసు కీర్త‌న‌లు, క‌నీసం రంగ‌వ‌ల్లిక‌లు కూడా లేకుండా అన్నీ ఫాస్ట్‌ఫుడ్ త‌ర‌హా జీవ‌న విధానానికి అల‌వాటు ప‌డి,  అప్ప‌టిక‌ప్ప‌డు త‌యార‌య్యేవాటిపై ఆధార‌ప‌డుతున్నాం.  అస‌లైన పండుగ మాధుర్యాన్ని మ‌నం కోల్పూతూ మ‌న పిల్ల‌ల‌కు కూడా తెలియ‌చేయ‌ట్లేద‌నేది అక్ష‌ర స‌త్యం. ఇక‌నైనా పండుగ విశేష‌త‌ను భావిత‌రాల‌కు చెబుతూ సంక్రాంతి మ‌న అంద‌రిజీవితాల్లో సుఖ సంతోషాల‌ను క‌లిగించి కాంతిప‌థంలో మ‌న జీవితాలు విర‌బూయాల‌ని కోరుతూ పాఠ‌కులంద‌రికీ సంక్రాంతి శుభాకాంక్ష‌లు.

– ల‌తాక‌మ‌లం

RSS Sarasanghachalak: Our identity Is Hindu or Bharatiya Samskriti

Posted Posted in News

“We all are bind together because of the Samskriti, an identity and nature of this land. Because of this we known as Hindu Rastra,” said RSS Sarasanghachalak Mohan Bhagwat while addressing a 4-day Akhil Bharatiya Shrung Ghosh Shibir “Swaranjali-2016”, a valedictory ceremony, held in Bangaluru, Karnataka.

ghosh 9

The chief guest of this programme was eminent scientist and former ISRO chairman K. Radhakrishnan. While speaking on this occasion he said, “Our conviction about our life and its purpose and our value system, would help us to perform our duty to this motherland and the humanity as ‘nishkama karma’. Each one of us can make a difference for the country and each one of us should strive to leave a legacy when you leave this world.”

ghosh 10

Earlier, 2169 Shrung Ghosh vadaks participating from all over the country, performed a spectacular Ghosh Pradarshan at Reva University Campus. In this some new tunes were composed, and existing Ghosh was added with new instruments.

ghosh 11


Summary of RSS Sarasanghachalak Mohan Bhagwat’s speech:

“Let me start my speech from the last sentences made by the Chief Guest of today’s  event Dr. K Radhakrishnan. How do we take our country’s demographic dividend forward? After the next 20 years our country will be a  youth driven  nation. Of all the countries in the world we as a country will be considered as the nation with highest youth population. What should be the direction for the youth of this nation? To know this we need to understand our values first. We have to stand by the values of the nation. IT is only then we will be able to perform a Nishkaama karma for the betterment of the country. There could be a good number of people who think as to what should be done.  There are equally same number of people who speak about it also but the most important question would be who is going to work. It is only when the peoplw who work towards it are lessening in number and people speaking is increasing we would not see the change. Mere speaking words would not work”.

We all know that America was founded by Columbus. Columbus when arrived on the lands of America there were many to already receive him. Of them  were the native citizens, merchants and a  bouddh bhiskshu too! As the rest of the world did not know America, Columbus gets the fame and credit for  discovering the piece of land. Naturally Columbus was not a man of high stature as he was considered a thief. Whenever he robbed and his parent land also knew about it, Columbus shared with the rulers a part of what he earned. The  country where he resided gave him a permission letter for the misdeeds he was upto the part of wealth gained back to the rulers of the country. When Columbus reached back to his home land the King of the country decided to appreciate him for the wonderful task of discovering a new piece of land. So a gathering was scheduled and it was said that Columbus would be felicitated after the lunch. As the jealousy was in minds of the people who knew what Columbus was in his character the people who could not stand it started disliking the kings decision of felicitating him. The king then called everybody and placed an egg on the table and asked the people around to make the egg stand by itself. It was obvious that it was not possible and so people started giving out reasons about the fact that egg cannot be made to stand by itself due to the nature of it. However when Columbus was asked to do the same, he  broke the egg and made it stand on the table. The king appreciated it and the people around cried foul as this was something even a child could. The king opined then that though it is not a big thing, nobody even tried that out and Columbus deserves credit as he had done it.

He who “does” gets the credit. He is the one who enjoys sampatti, sukha. For the development of the country, we have to make sure we have the right set of people who can work and we enable people to get that major task done. This is the work of Sangha. For the past 90 years we have been doing it. Lot of people discuss, debate in their own ways. But what is the Truth eventually?  RSS job is to make Bharath  a Parama vaibhava sampanna desh. After the country is opulent and prosperous, Sangh need not work further. This is because once we achieve the Parama Vaibhava Sampanna position all other factors are a part of it and will be inherently taken care of.

Dr. Hegdewar, the founder of the RSS was active in all possible ways and all available initiatives then in the country. As a student he completed his education with flying colours, as a son of the soil he was also involved in releasing us from the clutches of the British. Though there were a good number of ideologies which were in vogue then, Dr Hedgewar was involved in all of them as the ultimate goal was to attain freedom. Naturally he was in close touch with many in the field of freedom struggle. There was honesty residing in the minds of people who were working towards the freedom struggle. Hedgewar had always discussions with the then leaders of the fore – Lokamanya Tilak, Gandhi, Savarkar, Bose, Madan Mohan Malaviya or even revolutionaries like Rajguru, Sukhdev, Bhagat Singh. All of them were striving towards the single motto of freedom for the nation. From the times of Shakas till the British, there have been a handful of people who have been invading us. The country which was called a golden bird (Sone ki chidiya), a country which was prosperous was attacked

We were valorous then too. Just to remind ourselves we had participated in the two world wars. In such a case how could mere few people who could come and rule over us everytime? Without correcting our problems we cannot change the fortunes for the country. Dr. Hedgewar felt if everyone is engaged in the big task of freedom struggle one needs to patiently work towards organizing the society, the result of which is Rashtriya Swayamsevaka Sangh. It was a diverse country, and he observed that the values were missing. The diversities were in us from times immemorial those being the diversities in Languages, Regions, Caste subcaste etc. Yet we are called as one nation and the feel of one nation is also not a newly born term. We have been a single united nation from our Vedic periods.In our Vedas our Country is defined as the land which is southwards of the Himalayas. In the Puranas we have a shloka which goes this way, Uttraram yat Samudrasya Himadreschaiva Dakshinam Varsham tat bharatam naama Bharati yatra santatihi.

The diversities existing  then also. Atharvana Veda has hymns which prove that we had such diversities. With all such diversities it is the Culture (Samskriti) which we have as a unifying force. Our Honarable President had recently been to Andhra to inaugurate a Vedic school. He opined that the Vedas have always been a unifying strength of the Sanathana Culture. So we have to secure it and appreciate it as it is is a big force of today’s India. It is not just sholkas in it. In all other parts of the world it is said that ‘Uniforminty is must for unity ?.’ We do not belive or even follow it. Uniformity in not compulsory for unity. One must be able to find unity in diversities available’. So respect, appreciate, follow, celebrate all such diversities. But let us remember that all these emerge from the one feel of unity and we are to be aligned to the same.

We are all equal should be our way of working. ‘All is one’ is the first value amongst us. One has become all, and that is the Unity in Diversity. Fighting amongst ourselves would not work to attain the unity. It works by samanvay. Do not consider nature as something you own. Respect the nature let us be courteous. As an example if there is a need to cut off one tree plan ten before you would do it.

This is called Hindu Samskriti or  Bharatiya Samskriti. We have this as our  identity. Bharath is not just a name of some part / piece of land. The land keeps increasing decreasing based on how it is being treated. The nature of the society is the Samskriti. This is the Samskriti which binds us all together, thus is our identity and that is the reason it’s is known as  hindu rashtra. Not many know and not many believe but it is universally accepted. We all are Hindus as we have accepted the very nature of the Samskriti. This culture does not do a diffentiation in ways of praying to God or even in the name of the religion, caste subcaste, language.

Organize those Hindus  so that they work towards the county’s progress. Groom them with Samskars so that we see an organized society. It is about the changing our habits. How will will this happen?

In case one would want to follow a book, he will have to read it thoroughly and start practicing the same. The character has to be built. So this habit has to be practiced by all. RSS is working in the same direction. Take out one hour from your day. What do you get from it? Nothing!!! One might not get a “Thank you” also for it. It is the body, soul and intellect which would need to be trained.

Let us take this Shrung ghosh shibir as an example. All countries certainly have such a thing. There are some modifications every where. Sangeet Swar, vadya is not meant for some country. How to bring it to way that we use it for a better purpose. We have it as our parampara. Rana sangeeth was there in our past /history. We have added our Indian Soul in it. We have called Saxophone as Naganga  Clarionet as SwaradEuphonium as Gomukha and Trumpet as Turya. For us those names remain and we add our parampara to it. This is because it our values. There are times when military has used our tunes in the past. We have our own Rana sangeeth

When we speak about the ISRO, it is the patriotism and confidence level of the people who work with in it. The main motto would be to make everyone go with us. That is the quality of an efficient Leader. The people who work would not even bother about Siddi. Asiddi. We would need a Saatvik Kaaryakarta. This methodology is in the RSS.

“For any programmes we have we invite you all, but let us do a bit more in devoting some time to do something for the nation. Let us become responsible and attain that competence and skill which is utmost needed for the progress of the country. RSS is the way which teaches this competence and skill. The Sangh always feels that we are all unitedly working for the progress of the country. Rashtriya Swayamsevak Sangh is mailnly for men. For the momen we have the Rashtriya Sevika Samiti in which the ladies can actively participate and contribute to the progress of the county.  It is not that we have gathered here as audience, but let us become a swayamsevak, and attain the skill for nation building. As per your time likes reform it” concluded Mohan Bhagwat.



ghosh 9

1   43



అఖిల భారతీయ శృంగ ఘోష్ శిబిర్, స్వరాంజలి- 2016, బెంగళూరు

Posted Posted in News

సంగీతం భారతీయ సమాజం లో విడదీయరాని అనుబంధం, అదే విధంగా సంఘ్ లో గోష్ వాయిద్యకారులు లేని పథ సంచలన కూడా అంతే. సంఘ్ యొక్క 90సంవత్సరాల చరిత్రలో మొట్ట మొదటి సారిగా కేవలం ఘోష్ వాయిద్యకారులతో “అఖిల భారతీయ శృంగ ఘోష్ శిబిర్ స్వరాంజలి 2016” శిబిరం నాలుగు రోజుల పాటు (7-జనవరి నుండి 10-జనవరి, 2016) రెవ యూనివర్సిటీ , యెలహంక, బెంగళూరు లో నిర్వహించడం జరిగింది. ఈ శిబిర సమారోప్ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిధిగా మాజీ ఇస్రో (ISRO) చైర్మన్ డాక్టర్ కే. రాధాకృష్ణన్, ప్రధాన వక్తగా ఆర్.ఎస్.ఎస్ సరసంఘచలాక్ మోహన్ భగవత్ గారు పాల్గొన్నారు.

ghosh 10

కర్నాటకలోని ఈ నాలుగు రోజుల శిబిరానికి దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న వివిధ ప్రాంతాల నుండి 2169 ఘోష్ వాయిద్యకారులు పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్బంగా స్వయంసేవకులకు కొత్త సంగీత పరికరాలు అయిన నాగంగా (సాక్సోఫోన్), స్వరాద్ ( క్లారియోనాట్), గోముఖ ( ఎఫోనియం), తుర్యా ( ట్రంపెట్) వాటి మీద అభ్యాసం, కొన్ని కొత్త స్వరాలు నేర్పడం, ఘోష్ వాయిద్య నైపుణ్యాన్ని పెంచడం, కొత్త పరికరాల పరిచయం, శాఖ లను ఘోష్ ద్వార ఎ విధంగా పటిష్టం చేయడం అనేవి కొన్ని ముఖ్య ఉద్దేశాలు.

శనివారం, 9-జనవరి, నాడు బెంగళూరు పట్టణంలో కొన్ని వీదులగుండా కేవలం ఘోష్ వాయిద్యకారులతో రెండు భాగాలుగా పథ్ సంచలన నిర్వహించాబడ్డది. ఈ కార్యక్రమం లో అఖిల భారతీయ శారీరఖ్ ప్రముఖ్ సునీల్ కులకర్ణి, సహా శారీరఖ్ ప్రముఖ్ జగదీశ్ ప్రసాద్, అఖిల భారతీయ సహా వ్యవస్థ ప్రముఖ్ మరియు ఘోష్ నిపుణులు అయిన అనిల్ ఓక్, క్షేత్ర సంఘచలాక్ వి నాగరాజు మరియు ఇతర ప్రముఖులు పాల్గొన్నారు.